HaROS · Sözlük

Perakende operasyonları sözlüğü

WMS'ten FEFO'ya, e-Fatura'dan omnichannel'a perakende operasyonunun terimleri. Her kavramı sade Türkçeyle ve ne işe yaradığıyla açıklıyoruz.

01 — Depo ve WMS

Depo operasyonu terimleri

Mal kabulden sevkiyata depo içindeki stok hareketini, toplama akışını ve izlenebilirliği tanımlayan kavramlar.

WMS Warehouse Management System

Depo yönetim sistemi; mal kabul, yerleştirme, toplama (picking), paketleme ve sevkiyat süreçlerini dijital olarak yöneten yazılımdır. Stoğun konum bazında nerede, ne kadar olduğunu gerçek zamanlı bilir ve depo personelinin işini adım adım yönlendirir. Günümüz WMS'leri el terminali, barkod ve robotlarla (AMR/AGV) birlikte çalışır.

HaROS WMS'te: Depo iş akışları robotlarla birlikte çalışacak şekilde kurulur. İncele →

FEFO First Expired, First Out

Son kullanma tarihi en yakın olan ürünün önce sevk edilmesini sağlayan stok rotasyon kuralıdır. Gıda, kozmetik, ilaç ve soğuk zincir gibi son kullanma tarihi kritik olan kategorilerde fire ve imhayı azaltmak için kullanılır. Sistem, hangi lotun önce toplanacağını otomatik belirler.

HaROS WMS'te: Toplama sırasında FEFO ve FIFO kuralları otomatik uygulanır. İncele →

FIFO First In, First Out

Depoya ilk giren stoğun ilk çıktığı rotasyon yöntemidir. Ürün yaşlanmasını ve raf ömrü kaybını sınırlar; tarih hassasiyeti olmayan ama eskime riski taşıyan ürünlerde standart yaklaşımdır. WMS, lot/parti giriş tarihine göre toplama önceliğini kurar.

HaROS WMS'te: Rotasyon kuralları lot bazında otomatik uygulanır. İncele →

Raf yerleşim planlaması (slotting)

Ürünlerin depo içindeki raf ve bölge konumlarının, toplama verimini en üst düzeye çıkaracak şekilde planlanmasıdır. Hızlı dönen ürünler toplama yoluna yakın, ağır ürünler ergonomik konumlara yerleştirilir. İyi bir yerleşim planı yürüme mesafesini ve toplama süresini belirgin biçimde kısaltır.

HaROS WMS'te: Ürün hareketlerine göre en uygun raf konumunu önerir. İncele →

ABC Analizi

Ürünlerin ciroya veya devir hızına katkısına göre A (en kritik), B (orta) ve C (düşük) sınıflarına ayrılmasıdır. Yüksek değerli A ürünlerine daha sık sayım, daha iyi konum ve daha yüksek güvenlik stoğu ayrılır. Stok yönetiminde önceliklendirmenin temel yöntemidir.

HaROS WMS'te: ABC sınıfları sayım sıklığını ve raf yerleşimini belirler. İncele →

Dalga toplama (wave picking)

Siparişlerin tek tek değil, gruplar (dalgalar) halinde toplanmasıdır. Aynı bölgeden geçen veya aynı kargoya gidecek siparişler birlikte planlanır; böylece depo içi hareket azalır ve sevkiyat saatlerine senkronize toplama yapılır. Yoğun e-ticaret operasyonlarında verimi belirgin artırır.

HaROS WMS'te: Dalga ve toplu toplama stratejilerini kendi kurallarınıza göre ayarlarsınız. İncele →

Çok satan ürün rotası (hero picking)

Çok satan SKU'ların tek bir rotada toplu toplandığı yöntemdir. Operatör, onlarca siparişe ait aynı SKU'yu tek seferde arabaya alır ve tek barkod okutmayla doğrular. Yürüme ve tarama tekrarı azalır, toplama hızlanır.

HaROS WMS'te: 50 siparişin aynı SKU'su tek barkodla arabaya alınır; rotaları Comnous AI planlar. İncele →

El terminali (RF terminal)

Depo personelinin barkod okutarak görev aldığı, el tipi telsiz frekanslı (Radio Frequency) terminal cihazıdır. Mal kabul, yerleştirme ve toplama adımlarını gerçek zamanlı doğrular; hatalı ürün veya konumda anında uyarır. Kağıt listeye göre hata oranını belirgin biçimde düşürür.

HaROS WMS'te: El terminali ve barkod akışları standart gelir. İncele →

AMR / AGV

AMR (Autonomous Mobile Robot) ortamı sensörlerle algılayıp serbestçe rota belirleyen otonom robottur; AGV (Automated Guided Vehicle) ise sabit hat veya işaretleri izleyen güdümlü taşıyıcıdır. İkisi de depoda ürünü operatöre getirme ve taşıma görevlerini otomatikleştirir.

HaROS WMS'te: Robot görevleri depo iş akışlarına bağlıdır. İncele →

Döngüsel sayım (cycle count)

Tüm depoyu kapatıp tek seferde sayma yerine, stoğun küçük bölümlerinin düzenli aralıklarla sürekli sayılmasıdır. Operasyon durmadan stok doğruluğu yüksek tutulur; sapmalar erken yakalanır. Genellikle ABC sınıfına göre A ürünleri daha sık sayılır.

HaROS WMS'te: Sayım görevlerini planlar, sapmaları izlersiniz. İncele →

İkmal (replenishment)

Toplama konumlarındaki stoğun, yedek depolama alanından zamanında yeniden doldurulmasıdır. Amaç, toplama sırasında raf boşalmasını önlemek ve akışı kesintisiz tutmaktır. Sistem, minimum eşiğe inen konumlar için ikmal görevini otomatik tetikler.

HaROS'ta: İkmal görevleri eşik kurallarıyla otomatik üretilir — İncele →

Doğrudan aktarma (cross-dock)

Gelen ürünün depoda raflanmadan, doğrudan giden sevkiyata aktarılmasıdır. Depolama maliyetini ve elleçleme süresini düşürür; hızlı dönen veya önceden tahsis edilmiş ürünlerde kullanılır. Tedarikçiden gelen mal, mal kabulden çıkış kapısına neredeyse durmadan akar.

HaROS WMS'te: Doğrudan aktarma akışını mal kabulde tanımlarsınız. İncele →

Lot izlenebilirliği

Bir ürünün hangi üretim partisinden (lot/batch) geldiğinin baştan sona kayıt altında tutulmasıdır. Son kullanma takibi, ürün geri çağırma ve mevzuat uyumu için kritiktir. Bir parti sorunlu çıktığında, o lota ait tüm stok ve sevkiyatlar anında izlenebilir.

HaROS'ta: Lot/seri takibi mal kabulden sevkiyata yerleşik — İncele →

02 — Sipariş ve OMS

Sipariş yönetimi terimleri

Çok kanallı siparişin nereden, nasıl ve hangi stoktan karşılanacağını tanımlayan kavramlar.

OMS Order Management System

Sipariş yönetim sistemi; mağaza, web sitesi, pazaryeri ve B2B kanallarından gelen tüm siparişleri tek havuzda toplayıp yöneten katmandır. Her siparişin hangi stoktan ve hangi noktadan karşılanacağına karar verir, durumunu uçtan uca izler. Omnichannel perakendenin merkezidir.

HaROS OMS'te: Tüm kanalların siparişleri tek havuzda toplanır. İncele →

Omnichannel

Mağaza, online ve pazaryeri kanallarının ayrı ayrı değil, tek stok ve tek sipariş havuzuyla yönetildiği perakende modelidir. Müşteri kanallar arasında kesintisiz geçer; online sipariş mağazadan, mağaza talebi depodan karşılanabilir. Stoğun her kanalda tutarlı görünmesi temel koşuldur.

HaROS OMS'te: Stok tüm kanallarda aynı veriden görünür. İncele →

Sipariş bölme (split shipment)

Tek bir siparişteki ürünlerin farklı noktalardan (ör. bir kısmı depodan, bir kısmı mağazadan) ayrı sevkiyatlar halinde gönderilmesidir. Ürünler tek lokasyonda yoksa siparişi iptal etmek yerine müşteriye en hızlı şekilde ulaştırmayı sağlar. Kargo maliyetiyle teslim hızı arasında denge kurar.

HaROS OMS'te: Siparişin bölünüp bölünmeyeceğine kaynak seçim kuralları karar verir. İncele →

Click & Collect

Müşterinin online satın alıp ürünü mağazadan teslim aldığı modeldir (tıkla-gel-al). Kargo maliyetini düşürür, mağazaya trafik çeker ve teslimi hızlandırır. Sağlıklı işlemesi için mağaza stoğunun online kanalda gerçek zamanlı ve doğru görünmesi gerekir.

HaROS OMS'te: Mağaza stoğu online kanalda anlık görünür. İncele →

Ship-from-store

Online siparişlerin merkez depo yerine mağaza stoğundan toplanıp kargolanmasıdır. Mağaza, mini bir karşılama merkezine dönüşür; müşteriye yakın stok teslimi hızlandırır ve depo yükünü dağıtır. Mağaza stok doğruluğu ve toplama disiplini başarı için kritiktir.

HaROS OMS'te: Mağazalarınızı sipariş kaynağı olarak kullanırsınız. İncele →

Kaynak seçimi (order sourcing)

Bir siparişin hangi depo veya mağazadan karşılanacağına karar verme mantığıdır. Stok mevcudiyeti, müşteriye uzaklık, kargo maliyeti, kapasite ve hizmet seviyesi gibi kriterler birlikte değerlendirilir. İyi kurulmuş bir kaynak seçim motoru hem maliyeti hem teslim süresini düşürür.

HaROS OMS'te: Kurallar ve Comnous AI, siparişi en uygun depo ya da mağazaya otomatik yönlendirir. İncele →

Fazla satış (oversell)

Gerçekte stokta olandan fazla ürünün satılması durumudur; genellikle kanallar arası stok senkronizasyonunun gecikmesinden kaynaklanır. Sonucu iptal, gecikme ve memnuniyetsizliktir; pazaryerlerinde satıcı puanını da düşürür. Tek ve gerçek zamanlı stok kaynağı en etkili önlemdir.

HaROS OMS'te: Tüm kanallar tek stok verisini kullandığı için fazla satış riski azalır. İncele →

03 — Ürün ve PIM

Ürün bilgisi terimleri

Ürün kataloğunun nasıl yapılandırıldığını ve kanallara nasıl dağıtıldığını tanımlayan kavramlar.

PIM Product Information Management

Ürün Bilgi Yönetimi; ürün başlığı, açıklama, görsel, özellik ve fiyat verisinin tek merkezde toplanıp tüm satış kanallarına tutarlı dağıtıldığı sistemdir. Her kanalda farklı, eksik veya çelişkili ürün bilgisi sorununu ortadan kaldırır. Kataloğun "tek doğru kaynağı"dır.

HaROS PIM'de: Ürün bilgisi tek merkezden 50+ kanala dağıtılır. İncele →

SKU Stock Keeping Unit

Satılabilir her ürün varyantını benzersiz tanımlayan stok takip kodudur. "Siyah, M beden tişört" tek bir SKU'dur; aynı modelin farklı beden/rengi ayrı SKU'lardır. Stok, sipariş ve raporlamanın en küçük takip birimidir.

HaROS'ta: SKU, tüm modüllerde stoku tanımlayan ortak anahtardır. İncele →

Varyant

Aynı temel ürünün renk, beden, hacim gibi özelliklerle farklılaşan versiyonudur. Ana ürünün altında varyant SKU'lar gruplanır. Doğru varyant yapısı, kanallarda doğru yayın ve stok takibinin temelidir. Karmaşık varyant matrisleri perakendenin tipik zorluğudur.

HaROS PIM'de: Tüm varyantları tek ürün kartında yönetirsiniz. İncele →

Çok kanallı ürün yayını

Bir ürünün birden çok pazaryeri ve e-ticaret kanalında, her kanalın kendi format ve kategori kurallarına uygun şekilde yayınlanmasıdır. Manuel yapıldığında yavaş ve hataya açıktır. Merkezi bir PIM, aynı ürünü her kanalın kuralına göre dönüştürür ve tek seferde yayınlar.

HaROS PIM'de: Ürünü tek yerden tüm kanallara yayınlarsınız. İncele → · Entegrasyonlar →

Dinamik Fiyatlama

Fiyatın talep, stok seviyesi, rakip fiyatı ve kanal gibi değişkenlere göre kurallarla ya da yapay zekayla otomatik ayarlanmasıdır. Sabit fiyat yerine, koşullara göre fiyatı güncel tutarak marjı ve dönüşümü dengeler. Kontrolsüz uygulandığında marka algısını ve marjı zedeleyebileceği için kurallarla sınırlandırılır.

HaROS PIM'de: Fiyat önerileri Comnous AI desteğiyle, sizin belirlediğiniz sınırlar içinde üretilir. İncele →

04 — Sevkiyat ve TMS

Sevkiyat ve taşıma terimleri

Ürünün depodan müşteriye ulaşırken geçtiği taşıma ve teslim süreçlerini tanımlayan kavramlar.

TMS Transportation Management System

Sevkiyat Yönetimi; sevkiyatların planlanmasını, kargo firması seçimini, rota ve maliyet optimizasyonunu ve teslimat takibini yöneten yazılımdır. Hangi siparişin hangi kargoyla, en uygun maliyet ve süreyle gideceğine karar verir. Lojistik maliyetini ve teslim performansını doğrudan etkiler.

HaROS TMS'te: Sevkiyat ve kargo firması süreçleri tek modülde. Kargo sistemi kesildiğinde HaROS kendi etiketini üretir. İncele →

Taşıyıcı (carrier)

Ürünü taşıyan kargo veya nakliye firmasıdır (yurt içi kargo, kurye, lojistik operatörü). Her taşıyıcının fiyatı, kapsama alanı, hizmet seviyesi ve süresi farklıdır. TMS, sipariş bazında en uygun taşıyıcıyı seçer ve etiket/takip süreçlerini entegre eder.

HaROS TMS'te: Kargo firmaları sevkiyat akışına entegre çalışır. İncele → · Entegrasyonlar →

Yurt dışı satış (cross-border)

Sınır ötesi (yurt dışı) satış ve sevkiyattır; gümrük, vergi, döviz ve uluslararası taşıma süreçlerini içerir. Yurt dışı pazaryerlerinde satışın temelidir ve yerel teslimden belirgin biçimde daha karmaşıktır. Doğru belge ve gümrük akışı, teslimde gecikmeyi önler.

HaROS'ta: Yurt dışı pazaryeri akışları hazır; gümrük süreçleri proje bazında entegre edilir — İncele →

Son mil (last-mile)

Teslimatın son ayağı: ürünün dağıtım noktasından müşterinin kapısına ulaştığı kısımdır. Lojistik zincirinin genellikle en pahalı ve en görünür adımıdır; müşteri deneyimini en çok etkileyen aşamadır. Rota optimizasyonu ve teslim takibi bu adımda kritiktir.

HaROS TMS'te: Kargo firması seçimi ve teslim takibiyle son mili yönetirsiniz. İncele →

05 — Mevzuat (TR)

Türkiye e-belge ve takip terimleri

Türkiye'de perakende operasyonunun uymak zorunda olduğu yasal elektronik belge ve izlenebilirlik sistemleri.

e-Fatura

Faturanın kağıt yerine elektronik ortamda, Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) altyapısı üzerinden düzenlenip alıcıya iletildiği yasal e-belge sistemidir. Belirli ciro eşiklerini aşan mükellefler için zorunludur. Faturalama ve mutabakatı hızlandırır, arşiv ve hata maliyetini düşürür.

HaROS'ta: e-Fatura, entegrasyonlar üzerinden operasyona bağlıdır ve mevzuata göre güncellenir. Entegrasyonlar →

e-İrsaliye

Sevk irsaliyesinin elektronik olarak düzenlenip iletildiği e-belge türüdür. Malın fiziksel sevkiyatına eşlik eden yasal belgenin dijital karşılığıdır; sevkiyat anında oluşturulur ve GİB'e iletilir. Depo çıkışı ile faturalama arasındaki süreci dijitalleştirir.

HaROS TMS'te: e-İrsaliye sevkiyat anında oluşturulur. İncele → · Entegrasyonlar →

KEP Kayıtlı Elektronik Posta

Gönderici, alıcı, içerik ve zamanı yasal olarak kanıtlanabilir biçimde kayıt altına alan resmi e-posta sistemidir. Resmi tebligat ve hukuki geçerlilik gerektiren yazışmalarda kullanılır; gönderinin yapıldığı inkâr edilemez. Kurumsal yazışmaların yasal güvencesidir.

HaROS'ta: KEP süreçleri entegrasyonlar üzerinden desteklenir. Entegrasyonlar →

İTS İlaç Takip Sistemi

İlaç ürünlerinin üretimden hastaya kadar karekod ile uçtan uca izlendiği, T.C. Sağlık Bakanlığı'na bağlı zorunlu takip sistemidir. Her kutu benzersiz şekilde tanımlanır; sahteciliği önler ve geri çağırmayı kolaylaştırır. İlaç/medikal dağıtan operasyonlarda her hareket İTS'ye bildirilir.

HaROS WMS'te: Karekod ve seri numarası her depo hareketinde kaydedilir. İncele →

06 — Genel / Platform

Platform ve operasyon kavramları

Modüllerin üstünde, platformun bütününü tanımlayan genel terimler.

Fulfillment

Siparişin alınmasından müşteriye teslimine kadar tüm sürecin (toplama, paketleme, sevkiyat, iade) yürütülmesidir; "sipariş karşılama" olarak da geçer. HaROS'ta Fulfillment, çok markalı depo operasyonu ve sipariş karşılamayı birlikte kapsar. Fulfillment merkezi bu işe ayrılmış, hız ve hacim için kurulmuş tesistir.

HaROS Fulfillment'ta: Birden çok markanın siparişini aynı depoda, tek akışta karşılarsınız. İncele →

Güvenlik stoğu (safety stock)

Talep dalgalanması veya tedarik gecikmesine karşı tampon olarak tutulan ek stok miktarıdır. Amacı, beklenmedik durumlarda ürünün tükenmesini önlemektir. Çok yüksek tutulursa sermaye bağlar, çok düşük tutulursa satış kaybı doğurur; doğru seviye talep tahminiyle belirlenir.

HaROS'ta: Güvenlik stoğunu Kahin planlar. Kahin, satışları, geçmiş veriyi, anlık stok durumunu ve trafiği analiz ederek talep tahmini üretir. İncele →

Data Fabric ortak veri katmanı

Stok, sipariş, müşteri ve ürün verisinin dağınık sistemler yerine tek, gerçek zamanlı bir katmanda birleştiği mimaridir. Her modül aynı güncel veriye bakar; "hangi sistemdeki rakam doğru?" sorusu ortadan kalkar. Tek ve güncel veri, omnichannel kararların temelidir.

HaROS'ta: Tüm modüller HaROS Data Fabric üzerinde, aynı güncel veriyle çalışır.

Modüler geçiş (composable)

Tüm sistemi tek seferde değiştirmek yerine, ihtiyaç duyulan modüllerin mevcut altyapıya parça parça eklenmesidir. Mevcut ERP korunur, modüller sırayla canlıya alınır. Dönüşüm riskini ve kesinti süresini azaltır.

HaROS'ta: Mevcut ERP'nizi değiştirmeden, ihtiyacınız olan modülle başlarsınız. Karşılaştırma →

Operasyon platformu

Depo, sipariş, ürün ve sevkiyat gibi perakende operasyonunun her parçasını ayrı yazılımlar yerine tek bir platformda yöneten sistemdir. Parçalı stack'in entegrasyon ve veri silosu sorununu çözer; tüm operasyon tek veri katmanı ve tek vendor altında toplanır.

HaROS'ta: WMS · OMS · PIM · TMS tek platformda, operasyon platformu olarak — HaROS'a bak →

Bu kavramları HaROS'ta canlı görün

Kısa bir görüşmede bu kavramların HaROS'ta nasıl çalıştığını gösterelim.

Demo iste